ĐỊA HÌNH

Từ biên giới phía bắc đến đèo Hải Vân, nửa Bắc nước Việt Nam có đặc điểm : núi, sông, đều như đã sắp xếp thê hướng tây bắc - đông nam, điển hình của dòng sông Hồng. Phía đông sông Hồng có các dãy núi đá vôi hình cánh cung quay lưng sang Đông : các cánh cung sông Gâm nà Ngân Sơn gần song song nhau, ôm lấy khối núi rất cổ ở thượng nguồn sông Chảy. Các cánh cung Bắc Sơn hiểm trở và Đông Triều chìm xuống biển để làm ra những đảo núi của vũng Hạ Long. cũng đều quay lưng ra biển Đông, trông như những nan quạt khổng lồ tỏa ra từ nhài quạt là núi Tam Đảo. Dòng sông Hồng chia Bắc Bộ ra làm hai phần, phía Tây là miền Tây Bắc, các mạch núi và cao nguyên tiếp theo nhau chạy từ Tây - Bắc xuống Đông - Nam, từ biên giới Việt - Trung, Việt - Lào xuống đến vịnh Bắc bộ, cùng hướng với dòng sông Hồng. Miền Tây bắc núi non trùng điệp, có đỉnh Phanxipăng
( Cao 3.143m ) là đỉnh núi cao nhất bán đảo Đông Dương.Hệ thống sông ngòi đều chảy theo hướng song song với sông Hồng. Các con sông nằm giữa núi và cao nguyên tạo ra những thung lũng, đem phù sa lấp biển bồi đắp nên các đồng bằng châu thổ sông Hồng, sông Mã, sông Lam. Từ đèo Hải Vân vào phía Nam, địa hình đơn giản hơn, không còn núi đá vôi hàng dãy dài mà lan ra thành khối đá hoa cương rộng lớn, thỉnh thoảng nhô lên thành đỉnh cao, còn lại là những cao nguyên liên tiếp hợp thành Tây Nguyên, mà rìa phía Đông được nâng lên thành mạch Trường Sơn, nhiều đoạn dốc thẳng xuống các đồng bằng duyên hải Trung Bộ, hay ra đến tận biển Đông, ở tận cùng phía nam thì thấp dần xuống thành chỗ dành cho sông Đồng Nai và Cửu Long bồi đắp nên châu thổ phù sa Nam Bộ, rộng hơn châu thổ tam giác sông Hồng. Nước Việt Nam rộng ở hai đầu... Ở đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ, ruộng đồng thì quang đãng phì nhiêu, đây là hai vựa thóc của đất nước. Ở Trung Bộ phần lớn là núi và cao nguyên hẹp và dài, nên từ xưa đã được ví như chiếc đòn gánh quẩy hai bồ thóc " nhất cống lưỡng cơ" . Và trên giang sơn ấy, các mạch núi dù không thuộc hàng cao lớn trên địa cầu, các dòng sông tuy không dài rộng bằng nhiều sông trên thế giới, nhưng qua lịch sử hình thành lâu đời đã được sắp xếp thật hài hòa.

Non xanh xanh, nước xanh xanh

Nước non như vẽ bức tranh tình.

                                            ( Tản Đà )